Rola Doradcy Finansowego na współczesnym rynku finansowym

Każde działanie, którego celem jest uzyskanie efektu finansowego powinno być poprzedzone zbudowaniem planu finansowego. Zarówno firma jak i rodzina powinna mieć swój plan finansowy, który pozwala na bezpieczne i efektywne zarządzanie posiadanymi pieniędzmi, nieruchomościami, wydatkami, podatkami, itp.
 
Na co dzień spotykamy się z zagadnieniami związanymi z przepływem pieniędzy, takimi jak: przychody, wpływy, dochody, wydatki, podatki, opłaty, inwestycje, rozchody, kredyty, itp.
 
W pierwszej kolejności, ważne są bieżące wydatki, których nie można odłożyć w czasie, zaspokajające potrzeby związane z życiem codziennym, czyli z zakupem żywności, ubrań, leków, opłatami za mieszkanie /dom, telefon, utrzymaniem samochodu/, itd. Natomiast wydatki takie jak remont mieszkania, zakup nowego sprzętu AGD czy RTV, zakup samochodu, zakup mieszkania, domu, działki rekreacyjnej, wyjazdy wakacyjne, studia itp. są najczęściej pokrywane z oszczędności lub finansowane w inny sposób.
 
Zagadnienie wpływów to pozyskiwanie odpowiednich środków finansowych do „kasy” gospodarstwa domowego – nawet, jeśli jest jednoosobowe. Przez wpływ rozumiemy najczęściej pensję, wynagrodzenie z umowy zlecenia, z umowy o dzieło, przychody z działalności gospodarczej, emeryturę, rentę, zasiłek, odsetki z lokat bankowych, przychody z giełdy, przychody z najmu, zyski z udziałów, świadczenie z polisy, kredyty, itp.
 
 
Czy można efektywnie zarządzać swoimi wpływami i wydatkami?
 
Można, pod warunkiem, że zrozumie się zagadnienia oraz mechanizmy występujące na rynkach finansowych, a następnie określi swoje cele finansowe. I właśnie do tego potrzebny jest Doradca Finansowy, który pomoże uzyskać kontrolę nad finansami osobistymi, poprzez planowanie finansowe uwzględniające:
  • Formułowanie indywidualnych celów finansowych,
  • Określenie, jak wybrane cele wpłyną na sytuację finansową?,
  • Przygotowanie alternatywnych strategii, które pomogą zapanować nad wydatkami, kredytami, oszczędnościami, ryzykiem i pojawiającymi się szansami inwestycyjnymi,
  • Wspieranie Klienta w realizacji obranej strategii i stały monitoring realizacji planu finansowego.
Planowanie finansowe ukazuje bowiem, wpływ podejmowanych decyzji na przyszłość finansową gospodarstw domowych i małych podmiotów gospodarczych. Alternatywnych strategii realizacji celów finansowych może być wiele.
 
Zawód Doradcy Finansowego jest relatywnie młodym zawodem. Funkcjonuje na rynku światowym około 25 lat, a w Europie 10 – 20 lat. Jest odpowiedzią na wzrastające wymagania ze strony konsumentów i rynku. Znacznie dłuższym „stażem’’ historycznym legitymuje się zawód Pośrednika Finansowego (z upływem lat, dla dodania sobie prestiżu, pośrednicy finansowi zaczęli nazywać się Doradcami Finansowymi).
 
Pierwsze wzmianki dotyczące zawodu Doradcy Finansowego pojawiły się w roku 1976 w Stanach Zjednoczonych. Pierwszą firmą, która szkoliła i egzaminowała Doradców Finansowychbyła FINANCIAL PLANNING STANDARDS BOARD (FPSB) z siedzibą w Denver w stanie Kolorado.
 
W 1980 r. FPSB rozpoczęła ekspansję poza USA, udzielając pierwszych licencji na szkolenie, egzaminowanie i sporządzanie osobistych planów finansowych. Pierwsze licencje udzielone zostały dla krajów o podobnym systemie finansowym i prawnym tj. Wielkiej Brytanii i Australii. W 1996 r. na Uniwersytecie w Huston wprowadzono do programu studiów ekonomicznych zagadnienia dotyczące planowania finansów osobistych. Od roku 2007 zaczęto stosować zasadę, że absolwenci studiów ekonomicznych mogą bezpośrednio po studiach uzyskać Certyfikat Planerów Finansowych (Planer Finansowy to Doradca Finansowy o najwyższych kwalifikacjach). Pozostali kandydaci na Doradców Finansowych muszą wykazać się minimum 3-letnią praktyką na rynku finansowym. W 1986 r. w Wielkiej Brytanii powstał Instytut Planowania Finansowego, jako niezależna instytucja zajmująca się planowaniem finansów osobistych.
 
W przypadku Europy Kontynentalnej brak jest jednolitego europejskiego systemu edukacji i certyfikacji zawodu Doradcy Finansowego. Niemniej jednak w krajach Unii Europejskiej ogólnie przyjętym standardem jest, że Doradcy Finansowi po specjalistycznych szkoleniach, zdają egzamin w celu otrzymania Certyfikatu Doradcy Finansowego. Dodatkowo muszą regularnie, co 2-3 lata poddawać się egzaminom sprawdzającym ich kwalifikacje. Egzamin składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej (tworzenie planu finansowego).
 
Doradca Finansowy to, według dyrektywy Unii Europejskiej dotyczącej pośrednictwa finansowego, niezależny, nie związany z żadną konkretną instytucją finansową - profesjonalista, którego rolą jest przekazanie Klientowi merytorycznej wiedzy na temat planowania jego finansów osobistych i ochrona jego majątku.
 
Dla jasnego zdefiniowania doradztwa finansowego, należy jednoznacznie rozdzielić rolę Doradcy Finansowego i Pośrednika Finansowego (sprzedawcy). Uwzględniając definicję słów „doradca, doradztwo”, należy zauważyć, że w kontakcie z Klientem najpierw następuje czynność doradcza, a następnie czynność sprzedaży konkretnego produktu finansowego. Są to, więc dwie różne i odrębne role. Doradca Finansowy, w okresie braku oficjalnej regulacji prawnej zawodu, może świadczyć usługi jako Doradca zależny i niezależny, od konkretnej instytucji finansowej.
 
Zależny Doradca Finansowy łączy w swej roli dwie funkcje. Najpierw wykonuje funkcję Doradcy Finansowego, a następnie wykonuje funkcję Sprzedawcy oferując Klientowi produkty instytucji finansowych, z którymi jest związany. W takim przypadku obiektywność Doradcy Finansowego może zostać ograniczona np. do produktów danej instytucji finansowej.
 
Rola Niezależnego Doradcy Finansowego (NDF® - znak zastrzeżony w Urzędzie Patentowym) polega na kompleksowym wsparciu Klienta przy opracowaniu strategii zarządzania jego finansami. Przeprowadzając analizę stanu finansów Klienta, Doradca Finansowy doprowadza do ustalenia celów finansowych Klienta oraz określenia sposobów ich zrealizowania. Doradca Finansowy przekazuje Klientowi merytoryczną wiedzę, na temat funkcji, cech i parametrów produktów finansowych, niezbędnych do realizacji jego celów. W ten sposób przygotowuje Klienta do samodzielnego wyboru produktów, spośród dostępnych na rynku (tzn. kredytów, pożyczek, ubezpieczeń, jednostek uczestnictwa, lokat, itd.).
 
Doradca Finansowy wiąże się z Klientem na długo i jest swego rodzaju odpowiednikiem „lekarza rodzinnego”. W szczególności doradza w ustaleniu wielkości i struktury wpływów oraz wydatków finansowych Klienta, w różnych okresach jego życia. Uwzględnia możliwe zdarzenia oraz związane z nimi ryzyka. Analiza ta dotyczy okresu 5-40 lat, a jej horyzont czasowy jest uzależniony od wieku Klienta. Bieżąca współpraca Klienta z Doradcą Finansowym polega na analizie stopnia realizacji poszczególnych celów finansowych, optymalizowaniu wpływów i wydatków oraz eliminowaniu ryzyka. W tym celu Doradca Finansowy doradza skorzystanie z produktów finansowych o określonych parametrach dotyczących oszczędzania, ubezpieczenia, finansowania zakupu dóbr, pozyskiwania środków finansowych, itd.
 
Efektem pracy Doradcy Finansowego jest sporządzenie osobistego planu finansowego i przygotowanie Klienta do zakupu produktu finansowego, odpowiadającego jego
potrzebom. Klient może zakupić produkt finansowy bezpośrednio w instytucji finansowej lub skorzystać z usług Pośrednika Finansowego. W takiej sytuacji Klient unika niekorzystnych zakupów produktów finansowych, nieodpowiednich dla jego potrzeb.
 
Bardzo ważna, w pracy Doradcy Finansowego, jest jego etyka, uczciwość, obiektywność i profesjonalizm. Aby to osiągnąć Doradca Finansowy powinien być wynagradzany przez Klienta.
 
Dzięki rzetelnej, obiektywnej usłudze Doradcy Finansowego, Klient może o wiele więcej zyskać, niż zapłaci za jego pracę, ponieważ zdobywając odpowiednią wiedzę będzie przygotowany do rozmowy z przypadkowymi sprzedawcami produktów finansowych.
 
 
 
Obowiązki Niezależnego Doradcy Finansowego
 
Profesjonalny Doradca Finansowy, zaczyna kontakt z Klientem od starannego wywiadu, kompleksowo określającego, potrzeby i oczekiwania Klienta; poziom akceptowalnego ryzyka przy inwestowaniu zgromadzonego kapitału; potrzeby zabezpieczenia finansowego Klienta i jego rodziny; oczekiwania względem przyszłej emerytury; potrzeby w zakresie ubezpieczeń (majątkowych, zdrowotnych, życiowych) itd. Na tej podstawie określana jest sytuacja finansowa oraz cele Klienta. Następnie Doradca Finansowy sporządza na piśmie plan finansowy, w którym proponuje Klientowi, jakimi narzędziami i w jaki sposób pożądane cele finansowe można osiągnąć.
 
Plan finansowy zostaje podpisany przez obie strony i od tej chwili doradca jest odpowiedzialny za jego zrealizowanie, zgodnie z przyjętymi założeniami. Doradca Finansowy pomaga w stworzeniu całościowego planu finansowego, przewidującego konsekwencje przyszłych zdarzeń pewnych i zdarzeń losowych, w życiu Klienta.
 
Dopiero na tym etapie, w celu zrealizowania i zoptymalizowania przyjętych rozwiązań, pojawiają się produkty finansowe, a wraz z nimi pośrednicy finansowi.
 
Usługa doradztwa finansowego nie kończy się jednak na sporządzeniu planu finansowego.
Doradca Finansowy jest zobowiązany do utrzymywania stałego kontaktu z Klientem, monitorowania skuteczności zaproponowanych rozwiązań i w razie potrzeby weryfikowania planu finansowego.
 
Zatem można przyjąć, że podstawowym i zarazem najważniejszym zadaniem Doradcy Finansowego jest ochrona majątku klienta, mająca na celu zabezpieczenie interesów Klienta i zapewnienie płynności finansowej.
 
Takie stanowisko stwarza potrzebę i warunki do korzystania z usług doradztwa finansowego, nie tylko dla majętnych klientów (dla których jest dużo ofert na rynku, chociażby private banking), ale przede wszystkim dla klientów o przeciętnym i niskim poziomie dochodów.
 
 
Organizacja rynku Doradztwa Finansowego w Europie
 
W Europie działa 48 organizacji branżowych skupiających specjalistów doradztwa finansowego, czuwających nad jakością usług swoich członków. Europejską organizacją skupiająca krajowe organizacje doradztwa finansowego jest powołana w 1999 r. w Brukseli Europejska Federacja Doradców i Pośredników Finansowych (FECIF) – Najważniejszą organizacją o największym znaczeniu, która jest zrzeszoną w FECIF jest Europejska Federacja Doradców Finansowych (EFFP), która czuwa nad procesem edukacji i jakości pracy członków oraz wydaje stosowne Certyfikaty.
 
W dniu 16 listopada 2006 roku, powołano w Polsce Stowarzyszenie Doradców Finansowych, pod nazwą Europejska Federacja Finansowych Profesjonalistów Polska (EFFP Polska) z siedzibą w Warszawie.
 
W dniu 7 września 2007 roku Stowarzyszenie zostało zarejestrowane i od tego czasu nadzoruje warunki szkolenia i certyfikacji Doradców Finansowych, w imieniu FECIF i EFFP w Bad Hamburg. Aktualna nazwa Stowarzyszenie brzmi Europejska Federacja Doradców Finansowych Polska i została zmieniona uchwałą Walnego Zgromadzenia Członków Stowarzyszenia w dniu 30 marca 2009 r.
 
Europejska Federacja Doradców Finansowych Polska (www.effp.pl)jest niezależną organizacją certyfikująca Doradców Finansowychw oparciu o unijne standardy.
 
Członkami Stowarzyszenia Europejskiej Federacji Doradców Finansowych Polska są Certyfikowani Doradcy Finansowi w Polsce.
 
Europejska Federacja Doradców Finansowych Polskajestpionierskim przedsięwzięciem w Polsce, które na bieżąco uczestniczy w tworzeniu nowych standardów rynkowych w świecie niezależnego doradztwa finansowego. Na zasadzie licencji Stowarzyszenia działa Europejska Akademia Planowania Finansowego w Warszawie (www.eafp.pl) zwana European Academy of Financial Planning w skrócie EAFP. Akademia jest jednostką, która szkoli i egzaminuje kandydatów na Niezależnego Doradcę Finansowego. Stowarzyszenie wydaje stosowne certyfikaty. Europejska Akademia Planowania Finansowego wywodzi się z funkcjonującej w Bod Hamburg w Niemczech Europäische Akademie für Finanzplannung. Posiada swoje filie w Austrii, Wielkiej Brytanii, Francji, Szwajcarii, Hiszpanii oraz krajach Benluxu.
Jest pierwszą instytucją edukacyjną w Polsce, która kształci profesjonalnych Doradców Finansowych w oparciu o europejskie standardy planowania finansowego. W ciągu 5 lat Akademia wykształcił grupę ponad tysiąca certyfikowanych Doradców Finansowych.
 
Akademia pozwala poznać szczegóły warsztatu pracy profesjonalnego Doradcy Finansowego na trzech stopniach zaawansowania. Ukończenie każdego stopnia daje możliwość uzyskania honorowanych na terenie Unii Europejskiej certyfikatów:
 
  • EFG® European Financial Guide (Asystent Finansowy) dobrze wykształcony sprzedawca dbający o interes instytucji finansowej,
  • EFC® European Financial Consultant (Konsultant Finansowy) jest doradcą posiadający odpowiednia wiedzę niezbędną do profesjonalnej obsługi Klienta,
  • EFP® European Financial Planner (Planer Finansowy) osoba o wysokich kwalifikacjach, która prowadzi wieloletnią współpracę z Klientem w obszarze zarządzania jego finansami.
Certyfikat potwierdza, iż posiadający go Doradca Finansowy jest osobą wykwalifikowaną, działającą w imieniu Klienta, w sposób kompetentny, rzetelny, uczciwy i obiektywny zgodnie z Zasadami Etyki.
 
Mamy nadzieję, że już wkrótce zacznie funkcjonować na polskim rynku prawdziwe, niezależne doradztwo finansowe, którego poziom nie będzie odbiegał od ogólnie obowiązujących standardów światowych.
 
Rynek usług finansowych w Polsce jest bardzo młody. Warto więc korzystać z rozwiązań stosowanych w Europie, gdzie niezależne doradztwo finansowe z powodzeniem funkcjonuje od wielu lat, chroniąc przy tym interesy klienta i bezpieczeństwo instytucji finansowych.
 
W znaczącym stopniu wpływa również na budowę zaufania do instytucji finansowych
oraz na kształtowanie ich pozytywnego wizerunku.